أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
165
قانون ( فارسى )
تو در بحث قرحهء كليه آنها را مىيابى . اگر قرحهء مثانه از جنس خورهاى باشد ، آن را نيز در ضمن قرحهء خورهاى كليه شرح دادهايم . نشانيهاى قرحه در كليه و قرحه در مثانه عموما از خون شاشيدن و ريم با بول آمدن كه يكباره نمىآيند و كمكم و به تدريج مىآيند ، يك حالت دارند ؛ امّا بعد از آن ، نشانيها باهم فرق مىكنند . همچنين نشانيهاى بادكردگى ، تركبردگى ، خوره و غيره در هر دو حالت يعنى در قرحهء كليه و قرحهء مثانه يكى است . علاج قرحهء مثانه قبل از هر چيز بايد بيمارى كه قرحهء مثانه دارد از خوردن خوراكيهاى تندمزه ، شورمزه ، ترشمزه ، و هرچه شيرينى زياد دارد و هرچه به خلط مرارى تبديل مىشود دورى جويد و پرهيز كند . بايد غذايش خوب كيموس و غذاهاى چسبان و پوشنده باشد . ورزش كردن - كه غذا را پايين مىدهد و سبب التهاب مثانه مىشود - به زيان بيمار است و بايد از ورزش سخت دورى جويد . اما اگر نتوانست دست از ورزش بردارد ، ورزشى را انجام دهد كه مثانه را نيرو بخشد ، يعنى كمكم و به تدريج ورزش كردن و نتايج آن را بيازمايد . دستوراتى كه در باب علاج قرحهاى كليه ذكر كردهايم ، اكثرا بر اين حالت ، يعنى در علاج قرحهء مثانه نيز تطبيق دارد و مىشود از آنها استفاده كرد . انواع شير نوشيدنى مفيد - كه در بحث از علاج قرحهء كليه ذكر شدهاند و شروطى كه براى نوشيدن شير ذكر شده است - براى علاج قرحه در لوله رگهاى بولرسان مفيدند و بويژه شير ماديان . اين را نيز بدان ! كه بهترين و مفيدترين معالجهء قرحهء مثانه به دستور زير است : سرآغاز معالجه بيمار را وسيله عسلاب يا شكرى كه با داروهاى ادرارآور بپزند ، پاكسازى كن ! پاكسازى از راه تناول دارو يا از راه تزريق از پايين به بالا صورت گيرد فرقى نمىكند . در مرحلهء بعد از پاكسازى ساير داروها را استعمال كن ! اگر ديدى كه بيمار ريم زياد با بول دارد ، خاكستر چوب درخت انجير يا خاكستر بلوط و يا خاكستر درمنه را در آب حل كن و بگذار تا صاف مىشود . آن آب خاكسترى صاف شده را به بيمار پىدرپى تزريق كن تا كاملا بول از ريم پاكسازى مىشود . داروهاى تناولى در علاج قرحهء مثانه عبارتند از : اسفرزه با روغن گل ، شير الاغ و بز و ماديان هر روز و مداوم چندانكه مىتواند هضم كند بخورد و حد اكثر شيرى كه در يك دفعه مىنوشد بيست و يك مثقال باشد ، و اين شير نوشيدنى را با داروهاى گيرندهء سردىبخش بخورد . قرص ساخته از خشخاش ، قرص كاكنه به وزن يك مثقال با آب سرد بخورد . داروى تركيبى زير نيز بسيار مفيد است . نسخه : ميعه سايله به وزن يك درهم ، پيه غاز سه تا چهار درهم ، موم سفيد به وزن هشت مثقال ، همه را درهم بسرش و بر مثانهء بيمار بگذار !